Spowiedź po angielsku - jak wyspowiadać się za granicą

Spisał: · ostatnia zmiana

Spis rozdziałów

Jak brzmi formuła spowiedzi po angielsku?

Spowiedź po angielsku zaczyna się zwykle słowami „Bless me, Father, for I have sinned. It has been two months since my last confession”. Potem wymieniasz grzechy i kończysz zdaniem „For these and all my sins, I am sorry”. Kapłan może dać krótką radę, zadaje pokutę i udziela rozgrzeszenia formułą z Rite of Penance, czyli angielskiego przekładu Obrzędów pokuty (ICEL, 1975). Za granicą spowiedź jest tak samo ważna jak w Polsce.

Na co dzień piszę o historii kościołów w Błędowie, a nie o liturgii. Na ziemi grójeckiej wiele rodzin ma jednak kogoś w Anglii, Irlandii albo Holandii i to pytanie wraca w rozmowach z mieszkańcami: „co powiedzieć w konfesjonale, kiedy ksiądz nie zna polskiego?”. Dlatego zebrałem tu teksty, które da się przepisać do telefonu, i zasady Kościoła, które je porządkują. Jeśli chcesz najpierw powtórzyć polski schemat, zajrzyj do tekstu formuła spowiedzi dla dorosłych po polsku.

Bless me, Father: jak zacząć spowiedź?

Zacznij od znaku krzyża i jednego zdania powitania, a potem powiedz, kiedy była ostatnia spowiedź. W krajach anglojęzycznych nie używa się polskiego „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”, więc ksiądz może go nie znać. W praktyce wejście do konfesjonału wygląda zwykle tak:

  1. Znak krzyża: „In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit. Amen.”
  2. Prośba o błogosławieństwo: „Bless me, Father, for I have sinned.”
  3. Czas od ostatniej spowiedzi: „It has been three months since my last confession.” (weeks - tygodnie, months - miesiące, years - lata)
  4. Opcjonalna informacja o sobie: „I am married”, „I am a student”. Spowiednik łatwiej wtedy zrozumie kontekst.
  5. Wyznanie grzechów: „These are my sins:” albo „I confess that I...”, a potem krótkie zdania.
  6. Zakończenie: „For these and all my sins, I am sorry.”

Co mówi kapłan przy rozgrzeszeniu po angielsku?

Kapłan wypowiada formułę rozgrzeszenia z Rite of Penance, która kończy się słowami „I absolve you from your sins in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit”, a penitent odpowiada „Amen”. W przekładzie ICEL z 1975 roku pełny tekst brzmi tak:

„God, the Father of mercies, through the death and resurrection of his Son has reconciled the world to himself and sent the Holy Spirit among us for the forgiveness of sins; through the ministry of the Church may God give you pardon and peace, and I absolve you from your sins in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit.” - International Commission on English in the Liturgy, The Rite of Penance, 1975

W nowszym przekładzie (The Order of Penance), który część krajów anglojęzycznych wprowadziła w ostatnich latach, kilka słów w środku brzmi inaczej. Zakończenie się nie zmienia. Nie musisz rozumieć każdego zdania: wystarczy rozpoznać słowo „absolve” i odpowiedzieć „Amen”.

Act of Contrition: jak brzmi akt żalu po angielsku?

Act of Contrition to krótka modlitwa żalu za grzechy. W wielu parafiach anglojęzycznych penitent odmawia ją głośno w konfesjonale, zanim usłyszy rozgrzeszenie. W Polsce ten zwyczaj nie jest powszechny, więc dobrze mieć tekst przy sobie. Tradycyjna wersja brzmi:

„O my God, I am heartily sorry for having offended Thee, and I detest all my sins because of Thy just punishments, but most of all because they offend Thee, my God, who art all good and deserving of all my love. I firmly resolve, with the help of Thy grace, to sin no more and to avoid the near occasion of sin. Amen.”

Krążą też krótsze i uwspółcześnione wersje. Jeśli nie znasz żadnej na pamięć, możesz powiedzieć po prostu: „I am sorry for my sins, please help me to change”. Ksiądz zrozumie. Nie myl tej modlitwy z Confiteor („Spowiadam się Bogu Wszechmogącemu”), które odmawia się na początku Mszy.

Formuła spowiedzi po polsku i po angielsku: tabela

Moment spowiedzi Po polsku Po angielsku
Początek W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen. In the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit. Amen.
Ostatnia spowiedź Ostatni raz u spowiedzi byłem/byłam... It has been ... since my last confession.
Wyznanie Obraziłem/obraziłam Pana Boga następującymi grzechami... These are my sins... / I confess that I...
Zakończenie Więcej grzechów nie pamiętam, za wszystkie serdecznie żałuję. For these and all my sins, I am sorry.
Akt żalu Zwykle w myślach Act of Contrition, często na głos
Odpowiedź na rozgrzeszenie Amen. Amen.

Szczegółowy opis każdego etapu, od wejścia do konfesjonału aż po odejście, znajdziesz w tekście o tym, jak wygląda przebieg spowiedzi krok po kroku.

Przykazania po angielsku: Dekalog do rachunku sumienia

Przykazania po angielsku w katechetycznej formie podaje angielska wersja Katechizmu (Catechism of the Catholic Church, część trzecia, nr 2052-2557). Katolicka numeracja jest taka sama jak w polskim katechizmie, więc rachunek sumienia ułożony według polskiej kolejności pasuje do angielskiego słownictwa jeden do jednego. Biblijnym źródłem Dekalogu są Wj 20,1-17 i Pwt 5,6-21.

Jak brzmi dziesięć przykazań po angielsku?

Katechetyczna wersja angielska, ta sama, której uczy się dzieci w parafiach anglojęzycznych:

  1. I am the Lord your God: you shall not have strange gods before me.
  2. You shall not take the name of the Lord your God in vain.
  3. Remember to keep holy the Lord's Day.
  4. Honor your father and your mother.
  5. You shall not kill.
  6. You shall not commit adultery.
  7. You shall not steal.
  8. You shall not bear false witness against your neighbor.
  9. You shall not covet your neighbor's wife.
  10. You shall not covet your neighbor's goods.

Czy numeracja przykazań jest wszędzie taka sama?

Nie. Katolicy i luteranie stosują podział przyjęty od czasów św. Augustyna, a większość wspólnot protestanckich, w tym Kościół Anglii, liczy inaczej. Zakaz robienia wizerunków jest u nich osobnym, drugim przykazaniem, a dwa ostatnie przykazania tworzą jedno. Jeśli więc w angielskim kościele zobaczysz tablicę, na której „You shall not kill” ma numer szósty, to prawdopodobnie jesteś w świątyni protestanckiej. W katolickim konfesjonale używaj numeracji z listy powyżej.

Rachunek sumienia: po polsku czy po angielsku?

Rachunek sumienia lepiej zrobić po polsku, a po angielsku przygotować tylko krótkie nazwy grzechów. W ojczystym języku łatwiej zauważyć niuanse. Dopiero potem warto przełożyć wnioski na proste zdania. Sprawdza się taka kolejność:

  • Modlitwa do Ducha Świętego po polsku, na początek.
  • Przegląd przykazań według polskiego katechizmu, z notatkami w telefonie.
  • Tłumaczenie tylko konkretów, np. „I lied to my wife”, a nie całych akapitów.
  • Liczba i częstotliwość przy grzechach ciężkich: „about five times”, „every week”.
  • Jedno zdanie zakończenia przepisane z tabeli wyżej.

Ten etap opisuję szerzej w poradniku przygotowanie do spowiedzi dla dorosłych.

Jak powiedzieć „Święta Maryja” po angielsku?

„Święta Maryja” to po angielsku Holy Mary. Cała druga część Zdrowaś Maryjo brzmi: „Holy Mary, Mother of God, pray for us sinners, now and at the hour of our death. Amen”. Te teksty przydają się, kiedy spowiednik zada pokutę w formie modlitwy, np. „say three Hail Marys”, czyli trzy razy Zdrowaś Maryjo. Każda nazwa modlitwy ma po angielsku swój stały odpowiednik.

Hail Mary: Zdrowaś Maryjo po angielsku

„Hail Mary, full of grace, the Lord is with thee. Blessed art thou among women, and blessed is the fruit of thy womb, Jesus. Holy Mary, Mother of God, pray for us sinners, now and at the hour of our death. Amen.”

Pierwsza część pochodzi z Ewangelii (Łk 1,28 i 1,42), a druga to prośba Kościoła. Archaiczne „thee” i „thou” zostały w tej modlitwie do dziś, choć w innych tekstach liturgicznych dawno ich nie ma.

Jak brzmi Ojcze nasz po angielsku?

Ojcze nasz po angielsku (Our Father, w krajach protestanckich też The Lord's Prayer) to tradycyjny tekst zaczynający się od słów „Our Father, who art in heaven”:

„Our Father, who art in heaven, hallowed be thy name; thy kingdom come, thy will be done on earth as it is in heaven. Give us this day our daily bread, and forgive us our trespasses, as we forgive those who trespass against us; and lead us not into temptation, but deliver us from evil. Amen.”

Katolicy w modlitwie prywatnej kończą na „deliver us from evil”. Doksologię „For the kingdom, the power and the glory are yours...” dodają protestanci, a w katolickiej Mszy pojawia się ona dopiero po modlitwie kapłana (tak jak w polskiej Mszy „Bo Twoje jest królestwo”).

Chwała Ojcu, Wierzę w Boga i Aniele Boży po angielsku

Na kartkę albo do telefonu warto zapisać jeszcze kilka najczęstszych modlitw. Poniżej ich nazwy i pierwsze słowa:

  • Chwała Ojcu - Glory Be: „Glory be to the Father, and to the Son, and to the Holy Spirit. As it was in the beginning, is now, and ever shall be, world without end. Amen.”
  • Wierzę w Boga - Apostles' Creed: „I believe in God, the Father almighty, Creator of heaven and earth...”
  • Aniele Boży - Angel of God: „Angel of God, my guardian dear, to whom God's love commits me here, ever this day be at my side, to light and guard, to rule and guide. Amen.”
  • Różaniec - the Rosary; dziesiątek to „a decade”.
  • Msza po angielsku - Mass; Msza niedzielna to „Sunday Mass”, a Msza wieczorna w sobotę to „Vigil Mass”.
  • Koronka do Miłosierdzia Bożego - Divine Mercy Chaplet; pochodzi z objawień prywatnych przekazanych przez św. Faustynę.

Jaka jest modlitwa po spowiedzi?

Po spowiedzi najpierw odprawiasz pokutę zadaną przez kapłana, a potem możesz pomodlić się dziękczynnie własnymi słowami albo psalmem. Obrzęd często zamyka dialog „Give thanks to the Lord, for he is good”, na który odpowiada się „His mercy endures for ever”. Nie każdy kapłan go wypowiada. Wielu kończy krótkim „Go in peace”, na co wystarczy „Thank you, Father”.

Co zrobić najpierw: pokuta czy dziękczynienie?

Najpierw pokuta, zwłaszcza jeśli to modlitwa, którą da się odmówić od razu w ławce. Kolejność, która sprawdza się w praktyce:

  1. Zapamiętaj pokutę: jeśli nie zrozumiałeś, zapytaj w konfesjonale: „Sorry, could you repeat my penance?”.
  2. Odmów pokutę w ławce albo wykonaj ją w czasie, który wskazał kapłan.
  3. Podziękuj własnymi słowami za przebaczenie.
  4. Dodaj modlitwę do patrona albo Maryi, jeśli masz taki zwyczaj.
  5. Zniszcz notatki z grzechami, jeśli je miałeś.

Mnie w czwartym punkcie zawsze przychodzi do głowy kościół Opieki św. Józefa w Błędowie. Kto jest z nim związany, może dodać modlitwę, w której święty Józef, patron dobrej śmierci, jest wzywany w dawnych litaniach i modlitwach polskich rodzin.

Czy pokutę zadaną po angielsku można odmówić po polsku?

Tak, o ile kapłan nie zaznaczył inaczej. Pokuta ma wyrażać żal i chęć poprawy, a nie sprawdzać znajomość języka. Trzy razy Hail Mary możesz więc odmówić jako trzy razy Zdrowaś Maryjo. Jeśli ksiądz zadał lekturę konkretnego fragmentu Biblii, znajdź go w Biblii Tysiąclecia.

Psalmy na dziękczynienie po spowiedzi

Na modlitwę dziękczynną po spowiedzi dobrze nadają się dwa psalmy pokutno-dziękczynne:

  • Psalm 32 (31) - „Szczęśliwy ten, komu odpuszczona została nieprawość”, po angielsku zaczyna się od „Blessed is the one whose transgression is forgiven”.
  • Psalm 103 (102) - „Błogosław, duszo moja, Pana”, w wersji angielskiej „Bless the Lord, O my soul”.
  • Psalm 51 (50) - „Zmiłuj się nade mną, Boże”, raczej przed spowiedzią, ale wielu wraca do niego także po niej.
  • Psalm 136 (135) - z refrenem „bo Jego łaska na wieki”, który przypomina końcowy dialog obrzędu.

Czy w kościele anglikańskim jest spowiedź?

Tak, ale w innym sensie niż u katolików. Kościół Anglii ma w księgach Common Worship obrzęd pojednania penitenta (Reconciliation of a Penitent), który jest dobrowolny i nie jest rozumiany jako sakrament w sensie katolickim. Katolik za granicą powinien szukać kościoła oznaczonego jako Roman Catholic. W Londynie katedrą katolicką jest Westminster Cathedral, a Westminster Abbey jest kościołem anglikańskim.

Jak Kościół Anglii rozumie spowiedź?

Wśród anglikanów krąży powiedzenie „all may, none must, some should”, czyli „wszyscy mogą, nikt nie musi, niektórzy powinni”. To nie jest zapis z dokumentu, tylko zwięzłe streszczenie praktyki. Najważniejsze różnice wobec katolickiego sakramentu pokuty:

  • Brak obowiązku spowiedzi indywidualnej, nawet raz w roku.
  • Ogólne wyznanie win w czasie nabożeństwa jest dla większości wiernych zwykłą drogą.
  • Różne rozumienie święceń: Kościół katolicki nie uznaje ważności święceń anglikańskich, a z nimi rozgrzeszenia w sensie sakramentalnym.
  • Różnice między parafiami: w nurcie anglo-katolickim spowiedź jest częsta, w ewangelikalnym prawie nieobecna.
  • Podobne słownictwo: „confession”, „absolution”, „priest”, co łatwo myli turystów.

Czy katolik może się spowiadać u duchownego anglikańskiego?

Nie. Kan. 844 Kodeksu Prawa Kanonicznego mówi, że katolicy przyjmują sakramenty od szafarzy katolickich. Wyjątki dotyczą tylko Kościołów, w których ważnie zachowały się te sakramenty, m.in. prawosławnych, a wspólnoty anglikańskie do nich nie należą. Jeśli w pobliżu nie ma katolickiego księdza, Katechizm przypomina o żalu doskonałym z postanowieniem spowiedzi przy najbliższej okazji (KKK 1452).

Jak rozpoznać kościół katolicki za granicą?

Zwróć uwagę na tablicę przed wejściem i na nazwę w mapach. Po te oznaczenia warto sięgać:

  • „Roman Catholic Church” albo skrót „RC”, np. „St Mary's RC Parish”.
  • Nazwa diecezji katolickiej na tablicy, np. „Diocese of...” z imieniem biskupa katolickiego.
  • Wieczna lampka przy tabernakulum i godziny „Confessions” w gablocie.
  • Uwaga na „Church of England”, „Anglican”, „Episcopal” i „Church in Wales”: to nie są parafie katolickie.
  • Para katedr w jednym mieście, np. katolicka Westminster Cathedral i anglikańskie Westminster Abbey w Londynie.

Jak znaleźć spowiedź za granicą?

Najprościej poszukać katolickiej parafii na stronie diecezji albo polskiego duszpasterstwa w danym kraju. Kan. 991 Kodeksu Prawa Kanonicznego (1983) pozwala każdemu wiernemu wyznać grzechy u wybranego przez siebie, prawnie zatwierdzonego spowiednika, także innego obrządku. Granica państwa nie ma więc znaczenia. Liczy się to, że ksiądz jest katolicki i ma uprawnienie do spowiadania.

Czy spowiedź za granicą jest ważna?

Tak. Rozgrzeszenie udzielone przez katolickiego kapłana z uprawnieniem do spowiadania jest ważne w każdym kraju, bo to ten sam sakrament i to samo prawo kanoniczne. Skutki opisuje Katechizm: sakrament pojedna penitenta z Bogiem i z Kościołem (KKK 1468-1469). Nie musisz potem „poprawiać” spowiedzi w Polsce.

Spowiedź po polsku w Polskich Misjach Katolickich

W wielu krajach działają polskie duszpasterstwa. W Wielkiej Brytanii jest to m.in. Polska Misja Katolicka w Anglii i Walii, która prowadzi parafie i ośrodki z Mszą i spowiedzią po polsku. Godzin nie podaję, bo zmieniają się z sezonu na sezon. Sprawdzaj je bezpośrednio na stronie misji albo konkretnej polskiej parafii. Jak szukać:

  1. Wpisz w wyszukiwarkę „Polska Misja Katolicka” i nazwę kraju albo „polska parafia” i nazwę miasta.
  2. Sprawdź zakładkę „Spowiedź” albo „Porządek nabożeństw” na stronie parafii.
  3. Zadzwoń lub napisz, jeśli chodzi o spowiedź z całego życia albo dłuższą rozmowę.
  4. Zapytaj w angielskiej parafii: „Is there a Polish priest nearby?”.

Spowiedź przez tłumacza: co mówi kan. 990?

Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 990 pozwala spowiadać się przez tłumacza, z zachowaniem ostrożności przed nadużyciami i zgorszeniem. Tłumacz, tak jak spowiednik, jest zobowiązany do zachowania tajemnicy (kan. 983 §2).

Nikomu nie zabrania się spowiadać przez tłumacza, z zachowaniem ostrożności przed nadużyciami i zgorszeniem oraz z przestrzeganiem przepisu kan. 983 §2 (parafraza). - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 990, 1983

W praktyce za granicą częściej wybiera się polskojęzycznego księdza albo prosty angielski. Tłumacz to rozwiązanie na sytuacje wyjątkowe, np. w szpitalu. Więcej o warunkach piszę w osobnym tekście spowiedź w obcym języku i przez tłumacza.

Spowiedź z kartki w obcym języku

Spowiedź z kartki albo z telefonu jest dopuszczalna i przy obcym języku bardzo pomaga. Kilka zasad, żeby nie było stresu:

  • Krótkie zdania: podmiot, czasownik, liczba. „I was impatient with my children.”
  • Telefon w trybie samolotowym, żeby nie zadzwonił w konfesjonale.
  • Bez pełnych okoliczności: kapłan dopyta, jeśli będzie trzeba.
  • Zwrot awaryjny: „My English is not very good, please speak slowly.”
  • Zniszczenie notatki zaraz po spowiedzi, dla własnej prywatności.

Słowniczek spowiedzi: grzech, pokuta, żal po angielsku

Słowniczek spowiedzi to zestaw kilkudziesięciu słów i zwrotów, które wystarczą do wyznania grzechów po angielsku. Grzech to sin, pokuta to penance, żal to contrition, a sakrament pokuty nazywa się Sacrament of Penance albo Sacrament of Reconciliation. Oba terminy znajdziesz w angielskiej wersji Katechizmu (Catechism of the Catholic Church, 1997), więc żaden ksiądz nie uzna ich za błąd.

Jak jest grzech i pokuta po angielsku?

Po polsku Po angielsku
grzech / grzech ciężki / grzech lekki sin / mortal sin / venial sin
spowiedź / konfesjonał confession / confessional
rozgrzeszenie absolution
pokuta (zadana) penance
żal za grzechy contrition, sorrow for sins
rachunek sumienia examination of conscience
postanowienie poprawy firm purpose of amendment
spowiednik confessor

Jak powiedzieć, że opuściłem Mszę, po angielsku?

Powiedz „I missed Mass on Sunday” i dodaj, ile razy: „twice”, „three times”. Poniżej najczęstsze krótkie zwroty, ułożone mniej więcej według przykazań:

  • „I neglected my daily prayers.” - zaniedbywałem codzienną modlitwę.
  • „I used God's name in vain.” - nadużywałem imienia Bożego.
  • „I missed Mass on Sunday without a good reason.” - opuściłem niedzielną Mszę bez ważnego powodu.
  • „I was disrespectful to my parents.” - nie szanowałem rodziców.
  • „I got angry and shouted at my family.” - złościłem się i krzyczałem na rodzinę.
  • „I drank too much.” - piłem za dużo alkoholu.
  • „I watched impure content.” - oglądałem nieczyste treści.
  • „I stole something.” / „I cheated at work.” - ukradłem coś / oszukiwałem w pracy.
  • „I lied.” / „I gossiped about others.” - kłamałem / obgadywałem innych.
  • „I was jealous of others.” - zazdrościłem innym.
  • „I received Communion in a state of mortal sin.” - przyjąłem Komunię w grzechu ciężkim.
  • „I forgot my penance last time.” - nie odprawiłem ostatniej pokuty.

Najczęściej zadawane pytania

Jak się dobrze wyspowiadać?

Dobra spowiedź wymaga pięciu warunków: rachunku sumienia, żalu za grzechy, postanowienia poprawy, szczerego wyznania i zadośćuczynienia, czyli odprawienia pokuty. Za granicą warunki są te same, zmienia się tylko język. Rachunek warto zrobić po polsku, a po angielsku przygotować krótkie nazwy grzechów.

Dlaczego jest spowiedź?

Kościół widzi w spowiedzi sakrament ustanowiony przez Chrystusa, który po zmartwychwstaniu dał apostołom władzę odpuszczania grzechów (J 20,22-23). Celem jest pojednanie z Bogiem i z Kościołem, co Katechizm opisuje jako główne skutki sakramentu (KKK 1468-1469).

„Weźmijcie Ducha Świętego! Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane.” - J 20,22-23, Biblia Tysiąclecia

Jak brzmi formuła pierwszej spowiedzi?

Dzieci przed I Komunią uczą się prostego schematu: znak krzyża, informacja, że to pierwsza spowiedź, wyznanie grzechów i zakończenie. W krajach anglojęzycznych dziecko mówi zwykle „Bless me, Father, for I have sinned. This is my first confession”. Jeśli dziecko chodzi do szkoły za granicą, dobrze przećwiczyć z nim obie wersje językowe.

Czy muszę dobrze znać angielski, żeby się wyspowiadać?

Nie. Wystarczą proste zdania z tego słowniczka, a spowiednik może dopytać albo poprosić o powtórzenie. Jeśli to dla ciebie zbyt trudne, poszukaj polskojęzycznego księdza w polskim duszpasterstwie albo skorzystaj z tłumacza, na co pozwala kan. 990 KPK.

Jak powiedzieć „żegnaj” po angielsku?

„Żegnaj” to po angielsku „goodbye” albo bardziej uroczyste „farewell”. W konfesjonale nikt się tak nie żegna. Kapłan kończy zwykle słowami „Go in peace” albo „The Lord has freed you from your sins. Go in peace”, a ty odpowiadasz „Thank you, Father” albo „Amen”.

Co zrobić, gdy zapomnę grzechu, bo zabrakło mi słów po angielsku?

Spokojnie: grzechy zapomniane bez złej woli są objęte rozgrzeszeniem. Grzech ciężki, który świadomie pominąłeś lub przypomniałeś sobie później, wyznaj przy następnej spowiedzi, w razie potrzeby po polsku. Na przyszłość przygotuj listę zdań przed wejściem do konfesjonału, wtedy stres przy obcym języku mniej przeszkadza.

Tomasz Kalinowski - zajmuje się historią ziemi grójeckiej: dawnymi osadami fabrycznymi, kolonistami olędrami i architekturą kościołów z przełomu XIX i XX wieku, a do Błędowa przyciągnęły go dwa kościoły przy dwóch rynkach.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 844, 983 §2, 990, 991; przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski, Pallottinum, Poznań 1984.
  2. Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1452, 1468-1469, 2052-2557, Pallottinum, Poznań 1994.
  3. Catechism of the Catholic Church, wersja angielska, Libreria Editrice Vaticana (vatican.va), 1997.
  4. International Commission on English in the Liturgy, The Rite of Penance, 1975.
  5. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000: Wj 20,1-17; Pwt 5,6-21; Łk 1,28.42; J 20,22-23; Ps 32; Ps 103.
  6. Church of England, Common Worship: Reconciliation and Restoration (churchofengland.org).
  7. Polska Misja Katolicka w Anglii i Walii, oficjalna strona internetowa (porządek nabożeństw i spowiedzi w polskich parafiach).
Tomasz Kalinowski, autor serwisu Kościoły Błędowa
Tomasz Kalinowski

Tomasz Kalinowski zajmuje się historią ziemi grójeckiej: dawnymi osadami fabrycznymi, kolonistami olędrami i architekturą kościołów z przełomu XIX i XX wieku. Do Błędowa przyciągnęły go dwa kościoły przy dwóch rynkach i opowieść o sporze z 1882 roku, w którym chłopi nocą wozili materiały z powrotem na Stary Rynek. Nie jest księdzem, historykiem z tytułem naukowym ani architektem. Pracuje na tym, co da się sprawdzić: monografii parafii zachowanej w Internet Archive, katalogu Archidiecezji Warszawskiej i artykułach encyklopedycznych. W kronice oddziela fakty potwierdzone od przekazów i legend, a każdą zmianę w tekstach odnotowuje z datą. Spisuje kronikę parafii, przewodniki po obu kościołach i poradnik o sakramentach.

Artykuły: 21