Parafia Lipie w gminie Błędów - sąsiedzi parafii Błędów na mapie

Spisał: Tomasz Kalinowski · ostatnia zmiana 28.10.2026

Spis rozdziałów

Parafia Lipie to jedna z dziewięciu parafii, które według dawnej monografii parafii Błędów graniczą z parafią św. Prokopa Opata. Pozostali sąsiedzi to Belsk, Łęczeszyce, Goszczyn, Mogielnica, Lubania, Sadkowice, Biała Rawska i Wilków. Błędów leży w gminie Błędów w powiecie grójeckim i należy do dekanatu mogielnickiego Archidiecezji Warszawskiej. Lipia nie było na liście tego dekanatu na dawnej stronie parafii.

Gdzie leży Lipie w gminie Błędów?

Lipie to miejscowość, której parafia sąsiaduje z parafią Błędów od strony jednej z jej granic. Dokładne położenie, czyli gminę, powiat i współrzędne, najpewniej sprawdzisz w urzędowym rejestrze TERYT prowadzonym przez GUS albo na Geoportalu. Dla Błędowa punktem odniesienia jest dolina Mogielanki, około 15 km od Grójca, jak podaje monografia parafii (archiwum strony z 2019 r.).

Krótko o tym, skąd biorę dane. Fakty o Błędowie czerpię z monografii parafii i z oficjalnych katalogów. Położenia sąsiednich wsi nie podaję z pamięci, bo Lipie to jedna z najczęstszych nazw miejscowości w Polsce.

Gmina Błędów w powiecie grójeckim: punkt odniesienia

Błędów to wieś i siedziba gminy Błędów w powiecie grójeckim, w województwie mazowieckim. Tak opisuje go zarówno Wikipedia, jak i katalog parafii Archidiecezji Warszawskiej. Wszystko, co dalej piszę o sąsiadach, odnoszę do tego punktu na mapie:

• Miejscowość Błędów jest wsią i siedzibą gminy, nie miastem. To ma znaczenie przy wyszukiwaniu w rejestrach urzędowych.
• Powiat grójecki jest kluczowym dopiskiem, bo odróżnia ten Błędów od innych miejscowości o tej samej nazwie.
• Województwo mazowieckie zamyka trójkę danych administracyjnych, które warto podawać przy każdym zapytaniu.
• Adres parafii to Stary Rynek 13, 05-620 Błędów, według katalogu archwwa.pl (stan z października 2026).
• Rzeka Mogielanka, dopływ Pilicy, przepływa przez dolinę, w której leży osada.

Jak daleko jest z Błędowa do Mogielnicy i Grójca?

Do Mogielnicy jest około 7 km, do Białej Rawskiej 10 km, do Grójca 15 km, a do Warszawy 60 km. Takie odległości podaje wstęp do monografii parafii (archiwum strony parafiabledow.pl, zrzut z listopada 2019). To przybliżenia z dawnego opisu, a nie pomiar trasy drogowej.

Jak szukać Lipia na mapie urzędowej?

Zacznij od wpisania nazwy miejscowości razem z gminą w wyszukiwarce TERYT. Potem otwórz wynik na Geoportalu. Kolejność, która sprawdza się najlepiej:

1. Wpisz w TERYT „Lipie” i zawęź wynik do powiatu grójeckiego.
2. Porównaj gminę z wyniku z gminą, której szukasz. W kraju jest wiele Lipiów w różnych gminach.
3. Otwórz punkt na Geoportalu i sprawdź, po której stronie Błędowa leży.
4. Kościół parafialny wyszukaj osobno, bo granice parafii nie muszą pokrywać się z granicami sołectwa.
5. Przynależność kościelną potwierdź w katalogu parafii właściwej diecezji.

Z jakimi parafiami graniczy parafia Błędów?

Parafia św. Prokopa Opata w Błędowie graniczy z dziewięcioma parafiami: Lipie, Belsk, Łęczeszyce, Goszczyn, Mogielnica, Lubania, Sadkowice, Biała Rawska i Wilków. Taką listę podaje monografia parafii (archiwum strony z 2019 r.). Granice parafii zmienia dekretem biskup diecezjalny. Lista z dawnego opisu jest więc obrazem z czasu, w którym go spisano.

Dziewięciu sąsiadów na mapie: od Lipia po Wilków

Poniżej zebrałem to, co o sąsiadach wiadomo z dwóch źródeł: listy granic z monografii i listy dekanatu z dawnej strony parafii. Puste pola zostawiam puste. Wolę lukę niż zgadywanie wezwania.

Sąsiednia parafia	Co podaje dawna strona parafii Błędów	Gdzie sprawdzić aktualne dane
Lipie	Sąsiad z listy granic, nie występuje na liście dekanatu mogielnickiego.	Katalog parafii właściwej diecezji
Belsk	Sąsiad z listy granic.	Katalog parafii właściwej diecezji
Łęczeszyce	Dekanat mogielnicki, kościół św. Jana Chrzciciela, posługa paulinów; parafia erygowana w 1392 r.	archwwa.pl
Goszczyn	Dekanat mogielnicki, kościół św. Michała Archanioła.	archwwa.pl
Mogielnica	Dekanat mogielnicki, kościół św. Floriana, siedziba dziekana; ok. 7 km od Błędowa.	archwwa.pl
Lubania	Sąsiad z listy granic.	Katalog parafii właściwej diecezji
Sadkowice	Sąsiad z listy granic.	Katalog parafii właściwej diecezji
Biała Rawska	Sąsiad z listy granic; ok. 10 km od Błędowa.	Katalog parafii właściwej diecezji
Wilków	Sąsiad z listy granic.	Katalog parafii właściwej diecezji

Z tabeli widać jedno: tylko trzech sąsiadów (Łęczeszyce, Goszczyn, Mogielnica) dawna strona przypisywała do tego samego dekanatu co Błędów. Szerzej piszę o tym w tekście dekanat mogielnicki i sąsiednie parafie.

Ile wsi obejmuje parafia Błędów?

Parafię tworzą Błędów i 33 wsie gminy, według rozdziału 5 monografii (archiwum strony z lutego 2014). Ta liczba pochodzi z dawnego opracowania. Mieszkańcy wsi z pogranicza powinni ustalić swoją parafię w kancelarii. Najważniejsze informacje o zasięgu parafii:

• Rdzeniem parafii jest osada Błędów z dwoma rynkami: Starym i Nowym.
• Do parafii należy 33 wsi gminy, które monografia opisuje w osobnym rozdziale.
• Parafia ma dwa kościoły: parafialny Opieki św. Józefa przy Nowym Rynku i filialny św. Prokopa przy Starym Rynku.
• Wsie po drugiej stronie granic należą do jednej z dziewięciu parafii sąsiednich.
• Historię poszczególnych miejscowości opisuję w tekście o tym, jakie są 33 wsie parafii Błędów.

Czy Lipie należy do dekanatu mogielnickiego?

Według dostępnych źródeł nie. Dawna strona parafii Błędów (archiwum z listopada 2019) wymieniała w dekanacie mogielnickim sześć parafii i Lipia wśród nich nie było. Sąsiedztwo granic nie oznacza wspólnego dekanatu ani wspólnej diecezji. Aktualną przynależność parafii Lipie podaje katalog parafii jej diecezji.

Parafie dekanatu mogielnickiego według dawnej strony parafii Błędów

Lista z archiwum strony wygląda tak:

1. Mogielnica, parafia św. Floriana, siedziba dziekana.
2. Błędów, parafia św. Prokopa Opata z kościołem parafialnym Opieki św. Józefa.
3. Goszczyn, parafia św. Michała Archanioła.
4. Łęczeszyce, parafia św. Jana Chrzciciela, prowadzona przez paulinów (OSPPE).
5. Michałowice, parafia Wszystkich Świętych.
6. Przybyszew, parafia śś. Piotra i Pawła.

Obsady księży z tamtej listy nie przenoszę, bo pochodzi z 2019 r. Dziś przynależność Błędowa do dekanatu mogielnickiego potwierdza katalog archwwa.pl.

Do jakiej diecezji należy parafia Błędów?

Parafia Błędów należy do Archidiecezji Warszawskiej. Tak podaje zarówno katalog parafii archwwa.pl, jak i oficjalna strona parafii (stan z października 2026). Nie należy do diecezji radomskiej. Pomyłka bierze się stąd, że w 2020 r. serwis se.pl opisał sprawę błędowskiej parafii w dziale „Radom”.

Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Prokopa Opata w Błędowie, dekanat mogielnicki - Archidiecezja Warszawska, katalog parafii archwwa.pl, 2026

Granice dekanatów a granice gmin

Dekanat to grupa sąsiednich parafii w diecezji, z dziekanem na czele. Granice dekanatów wyznacza biskup, a granice gmin ustawa i rozporządzenia. Z tego wynika kilka rzeczy:

• Jedna gmina może mieć parafie należące do różnych dekanatów.
• Sąsiednie parafie mogą należeć do różnych diecezji, jeśli przebiega między nimi granica diecezjalna.
• Powiat grójecki nie jest jednostką kościelną i nie wyznacza przynależności do diecezji.
• Dekanaty się zmieniają. W 1919 r. przy reorganizacji kard. Aleksandra Kakowskiego Błędów odszedł z dekanatu grójeckiego (monografia, rozdz. 8).
• Siedzibą dekanatu mogielnickiego według dawnej strony jest Mogielnica, a nie Błędów, choć to Błędów jest siedzibą gminy.

Czym parafia różni się od gminy?

Gmina to jednostka samorządu terytorialnego. Parafia to wspólnota wiernych powierzona proboszczowi pod władzą biskupa diecezjalnego (Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 515 §1). Obie mają terytorium, ale granice wyznaczają je różne władze, niezależnie od siebie. Dlatego mapa parafii wokół Błędowa nie musi pokrywać się z mapą gminy.

Cecha	Gmina	Parafia
Charakter	Jednostka samorządu terytorialnego	Wspólnota wiernych w Kościele partykularnym
Kto tworzy i zmienia granice	Władza państwowa	Biskup diecezjalny (KPK kan. 515 §2)
Kto kieruje	Wójt i rada gminy	Proboszcz pod władzą biskupa
Rejestr	TERYT, GUS	Katalog parafii diecezji
Przykład	Gmina Błędów	Parafia św. Prokopa Opata w Błędowie

Parafia terytorialna w prawie kanonicznym

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. definiuje parafię w kanonie 515 §1:

"Parafia jest określoną wspólnotą wiernych, utworzoną na sposób stały w Kościele partykularnym, której duszpasterska piecza, pod władzą biskupa diecezjalnego, jest powierzona proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi." - Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 515 §1, 1983

Kanon 518 dodaje, że parafia ma być z zasady terytorialna, czyli obejmować wszystkich wiernych z określonego terytorium. Tam, gdzie to pożyteczne, można też tworzyć parafie personalne, np. według języka albo obrządku. Na wsi grójeckiej obowiązuje model terytorialny. O tym, do której parafii należysz, decyduje adres.

Dlaczego jedna gmina może mieć kilka parafii?

Bo parafie powstawały przez stulecia, a gminy w dzisiejszym kształcie wyznaczono dopiero w XX wieku. Kilka przyczyn rozjazdu granic:

• Parafia w Błędowie istniała już w XIV wieku, wieki przed powstaniem współczesnej gminy.
• W 1392 r. od parafii Błędów odłączono Łęczeszyce i Belską Wolę, tworząc nową parafię.
• Biskupi zmieniali granice parafii, gdy przybywało ludności albo powstawały nowe kościoły.
• Reformy administracyjne państwa przesuwały granice gmin i powiatów bez związku z mapą parafii.
• W efekcie wsie jednej gminy należą dziś do więcej niż jednej parafii.

Do której parafii należę, jeśli mieszkam na granicy?

Zasadniczo należysz do parafii, na której terytorium masz miejsce zamieszkania. Kanon 107 §1 KPK wiąże przynależność do parafii z zamieszkaniem stałym lub tymczasowym. Przebieg granicy przy konkretnym domu ustali kancelaria: Błędowa albo sąsiedniej parafii. Wystarczy podać dokładny adres.

Jak sprawdzić aktualne Msze i ogłoszenia parafii Lipie?

Najpierw zajrzyj na oficjalną stronę parafii Lipie, potem do katalogu parafii jej diecezji. Jeśli to nie wystarczy, przeczytaj ogłoszenia w gablocie przy kościele albo zadzwoń do kancelarii. Godziny Mszy, intencje i obsada księży się zmieniają, dlatego nie podaję ich z pamięci. Dla Błędowa źródłem jest strona parafiabledow.mkw.pl.

Kolejność, która oszczędza czas:

1. Oficjalna strona parafii z datą ostatnich ogłoszeń. Ogłoszenia sprzed miesiąca mogą być już nieaktualne.
2. Katalog parafii diecezji, który podaje adres, telefon i często godziny Mszy niedzielnych.
3. Gablota przy kościele, gdzie wiszą ogłoszenia z ostatniej niedzieli.
4. Telefon do kancelarii w godzinach podanych w ogłoszeniach.
5. Profile w mediach społecznościowych, tylko pomocniczo i zawsze z kontrolą daty wpisu.

Wezwanie, proboszcz i kontakt: skąd brać pewne dane

Wezwanie, proboszcza i kontakt bierz z katalogu parafii diecezji, do której należy Lipie. Wezwania kościołów w różnych miejscowościach o nazwie Lipie są różne. Wyszukiwarka chętnie podsuwa dane z niewłaściwej parafii. Przy Błędowie wygląda to tak:

• Proboszczem jest ks. kan. Leszek Bruliński, według strony parafii i archwwa.pl (październik 2026).
• Wikariuszem jest ks. Paweł Szymborski, według tych samych źródeł.
• Telefon kancelarii w katalogu archwwa.pl to 48 668 00 59.
• Godziny kancelarii na stronie parafii i w katalogu diecezji się różnią. Przed wizytą sprawdź oba źródła.
• Historię duszpasterzy opisuję w tekście o tym, kim byli proboszczowie Błędowa od XIV wieku.

Intencje mszalne i sprawy kancelaryjne w sąsiedniej parafii

Intencje przyjmuje kancelaria parafii, w której Msza ma być odprawiona. Można to zrobić osobiście albo telefonicznie, w godzinach z ogłoszeń. Ofiara jest dobrowolna. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem: nie przyjmuje intencji, nie pośredniczy w ofiarach i nie wydaje dokumentów. Te same zasady dotyczą innych spraw:

• Zaświadczenia i metryki wydaje parafia, w której księgach jest wpis, np. parafia chrztu.
• Do sakramentów, takich jak chrzest dziecka czy ślub, przygotowuje co do zasady parafia zamieszkania.
• Zgodę na sakrament w innej parafii daje własny proboszcz.
• Pogrzeb i miejsce na cmentarzu ustala się z zarządcą cmentarza i właściwą parafią.
• Szczegółowe wymagania podaje kancelaria. Ten tekst jest materiałem informacyjnym i nie zastępuje rozmowy w parafii.

Lipie, Lipa czy inne Lipie: jak nie pomylić miejscowości

W Polsce jest wiele miejscowości Lipie i Lipa, a wyniki wyszukiwania mieszają ich parafie. Właściwe Lipie dla tego tekstu to parafia sąsiadująca z Błędowem w powiecie grójeckim, w województwie mazowieckim. Przed telefonem czy wizytą sprawdź trzy pola: gminę, powiat i diecezję. Jeśli któreś się nie zgadza, to nie ta parafia.

Czy parafia Lipa na Podkarpaciu to ta sama parafia?

Nie. Lipa na Podkarpaciu to inna miejscowość, w innym województwie i innej diecezji. Wyszukiwarka pokazuje ją przy zapytaniu „parafia Lipie”, bo nazwy są podobne. Typowe pomyłki:

• Lipa zamiast Lipie: inna forma nazwy oznacza inną miejscowość.
• Lipie z innego województwa, z kościołem o innym wezwaniu i innym dekanatem.
• Stary katalog z obsadą księży sprzed kilku lat.
• Profil społecznościowy innej parafii o podobnej nazwie.
• Wizytówka w mapach bez daty aktualizacji godzin.

Jak znaleźć właściwą parafię Lipie w wyszukiwarce?

Wpisz nazwę razem z powiatem: „parafia Lipie powiat grójecki”. Możesz też dodać nazwę gminy. Ściąga dla czytelnika:

1. Miejscowość: Lipie, sąsiad parafii Błędów.
2. Powiat: grójecki.
3. Województwo: mazowieckie.
4. Diecezję i wezwanie sprawdź w katalogu diecezji. Nie przepisuj ich z przypadkowej strony.
5. Datę ogłoszeń porównaj z kalendarzem, zanim zaplanujesz przyjazd na Mszę.

Błędów i sąsiednie parafie nad Mogielanką: co je łączy

Parafie nad Mogielanką mają wspólne korzenie. Dokument erekcji parafii w Łęczeszycach z 28 czerwca 1392 r., wydany przez biskupa poznańskiego Dobrogosta, wymienia już rektora kościoła w Błędowie. Od Błędowa odłączono wtedy Łęczeszyce i Belską Wolę. Tak podaje rozdział 2 historii parafii na stronie parafiabledow.mkw.pl. Dzisiejsze granice to efekt sześciu stuleci przesunięć.

Łęczeszyce i rozdział parafii w 1392 roku

To najstarszy znany dokument o granicach parafii Błędów. Na wędrówkach między Błędowem a Łęczeszycami trudno uwierzyć, że te wsie należały kiedyś do jednej parafii. Źródło jest jednak jednoznaczne. Najważniejsze fakty:

• Data: 28 czerwca 1392 r., erekcja parafii w Łęczeszycach.
• Wystawca: biskup poznański Dobrogost. Błędów leżał wtedy w granicach diecezji poznańskiej.
• Dokument wymienia „rektora kościoła” w Błędowie, a więc parafia już wtedy istniała.
• Od Błędowa odłączono Łęczeszyce i Belską Wolę.
• Łęczeszyce do dziś są w tym samym dekanacie co Błędów, według dawnej strony parafii.

Dlaczego granice parafii się zmieniały?

Bo o granicach decyduje biskup, a kolejni biskupi tworzyli nowe parafie, łączyli dawne i porządkowali dekanaty. Kanon 515 §2 KPK zastrzega erygowanie, znoszenie i zmianę parafii wyłącznie biskupowi diecezjalnemu. Dwa dobrze udokumentowane przykłady z Błędowa:

1. 1392: odłączenie Łęczeszyc i Belskiej Woli przy erekcji nowej parafii.
2. 1919: reorganizacja dekanatów za kard. Aleksandra Kakowskiego, po której Błędów opuścił dekanat grójecki.
3. W kolejnych dekadach zmiany granic diecezji w Polsce przesuwały przynależność całych regionów.
4. Dzisiejszy przebieg granic parafii przy konkretnej ulicy podaje kancelaria parafii.

Od kiedy istnieje parafia w Błędowie?

Parafia w Błędowie istnieje co najmniej od XIV wieku. Dokument z 1392 r. wymienia już rektora tutejszego kościoła, a w latach 1407-1408 źródła podają plebana Leboriusa. Monografia łączy fundację kościoła z rodem Błędowskich herbu Półkozic. Dalsze dzieje, aż do sporu o kościół przy Nowym Rynku w 1882 r., opisuję w tekście przewodnik po parafii św. Prokopa Opata i dwóch kościołach. O samej okolicy więcej przeczytasz w artykule Gmina Błędów: wsie, położenie i historia.

• XIV wiek: kościół w Błędowie istnieje, prawdopodobnie z fundacji Błędowskich herbu Półkozic.
• 1466: pierwsza wyraźna wzmianka o wezwaniu św. Prokopa.
• 1817: w Niedzielę Wielkanocną spłonął drewniany kościół.
• 1882-1884: budowa kościoła Opieki św. Józefa przy Nowym Rynku.
• 1934-1936: budowa nowego kościoła św. Prokopa przy Starym Rynku według projektu Jana Koszczyca-Witkiewicza.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mieszkając w Lipiu mogę chodzić na Mszę do Błędowa?

Tak. Kanon 1248 §1 KPK mówi, że nakaz udziału we Mszy niedzielnej spełnia ten, kto uczestniczy w niej w obrządku katolickim, gdziekolwiek jest odprawiana. Sprawy sakramentalne, takie jak przygotowanie do chrztu czy ślubu, załatwia się co do zasady w parafii zamieszkania.

Czy chrzest dziecka można zorganizować w sąsiedniej parafii?

Można, ale potrzebna jest zgoda własnego proboszcza. Kanon 857 §2 KPK wskazuje jako właściwą parafię rodziców, chyba że słuszna przyczyna przemawia za inną. O zgodę i wymagane dokumenty zapytaj w kancelarii swojej parafii.

Gdzie wziąć ślub, jeśli narzeczeni są z dwóch sąsiednich parafii?

Zasadniczo w parafii, w której jedno z narzeczonych ma miejsce zamieszkania (KPK kan. 1115). Często jest to parafia narzeczonej, ale to zwyczaj, a nie wymóg prawa. Ślub w innym kościele wymaga zgody właściwego proboszcza.

Gdzie stoi kościół parafialny w Błędowie?

Kościół parafialny Opieki św. Józefa, nazywany „dużym kościołem”, stoi przy Nowym Rynku. Przy Starym Rynku stoi filialny kościół św. Prokopa Opata, czyli „mały kościół”. Adres parafii w katalogu archidiecezji to Stary Rynek 13, 05-620 Błędów.

Czy parafiabledow.pl to oficjalna strona parafii?

Nie. To niezależny przewodnik po historii i kościołach Błędowa. Oficjalna strona parafii św. Prokopa Opata działa pod adresem parafiabledow.mkw.pl i tam znajdziesz aktualne ogłoszenia, godziny Mszy i kancelarii.

Co to jest dekanat?

Dekanat to grupa sąsiednich parafii w obrębie diecezji, której przewodniczy dziekan. Błędów należy do dekanatu mogielnickiego, z siedzibą dziekana w Mogielnicy. Granice dekanatów ustala biskup i nie wynikają one z podziału na gminy ani powiaty.

Czy parafia Lipie należy do tej samej diecezji co Błędów?

Źródła o Błędowie tego nie rozstrzygają. Wiadomo tylko, że Lipia nie było na liście dekanatu mogielnickiego na dawnej stronie parafii Błędów. Diecezję parafii Lipie sprawdź w oficjalnym katalogu parafii, bo granice diecezji nie biegną wzdłuż granic gmin.

Źródła i literatura

1. Kodeks Prawa Kanonicznego, przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu, Pallottinum, Poznań 1984 (tekst łaciński 1983), kan. 107, 515, 518, 857, 1115, 1248.
2. Archidiecezja Warszawska, katalog parafii: Błędów, parafia św. Prokopa Opata, stan z 2026 r.
3. Oficjalna strona parafii św. Prokopa Opata w Błędowie, w tym rozdział 2 historii parafii „Początki parafii”, 2026.
4. Monografia parafii Błędów, dawna strona parafiabledow.pl w zbiorach Internet Archive: wstęp (zrzut z listopada 2019), rozdz. 5 i 8 (zrzuty z lutego i października 2014), strona dekanatu (zrzut z listopada 2019).
5. Główny Urząd Statystyczny, rejestr TERYT, wykaz miejscowości, 2026.
6. Geoportal krajowy, mapy urzędowe.
7. Wikipedia, hasło „Błędów (powiat grójecki)”, dostęp 2026.
8. Super Express, dział Radom, artykuł o parafii w Błędowie, 17.09.2020.